Ko‘pchilik charchoqni darhol vitamin yetishmasligi bilan bog‘laydi va o‘zboshimchalik bilan turli vitaminlar yoki qo‘shimchalar qabul qilishni boshlaydi. Ammo ilm bunday yondashuvni har doim ham to‘g‘ri deb hisoblamaydi, chunki charchoq — kasallik emas, balki organizmdan kelayotgan signaldir.

Organizm nima demoqchi?

Inson tanasida milliardlab hujayralar uzluksiz ishlab, hayot uchun zarur energiyani ishlab chiqaradi. Buning uchun kislorod, ozuqa moddalari, vitaminlar, minerallar, gormonlar va asab tizimi bir-biri bilan uyg‘un ishlashi kerak. Agar shu zanjirning bir qismida muammo yuzaga kelsa, organizm bu haqda charchoq orqali signal berishi mumkin.

Charchoqning eng ko‘p uchraydigan sabablari

• Uyquning yetarli emasligi yoki sifati pastligi. Inson yetarli vaqt uxlagan bo‘lsa ham, uyqu chuqur bo‘lmasa, organizm to‘liq tiklanmasligi mumkin.
• Doimiy stress. Uzoq davom etuvchi stress asab tizimi va gormonlar faoliyatiga ta’sir qilib, energiya hissini pasaytirishi mumkin.
• Qon kamligi (anemiya). Qonda gemoglobin miqdori kamayganda to‘qimalarga kislorod yetarlicha yetkazilmaydi va inson tez charchaydi.
• Ayrim vitamin va minerallar tanqisligi. Temir, B12 vitamini, folat yoki D vitamini tanqisligi ayrim odamlarda charchoqqa sabab bo‘lishi mumkin.
• Ayrim kasalliklar. Qalqonsimon bez faoliyatining buzilishi, qandli diabet, yurak, jigar yoki buyrak kasalliklari ham charchoq bilan namoyon bo‘lishi mumkin.

Nima uchun bu muhim?

Bir xil belgi har doim ham bir xil sababni anglatmaydi. Ikki inson ham charchoqdan shikoyat qilishi mumkin: birida temir tanqisligi, ikkinchisida esa uyqu buzilishi yoki qalqonsimon bez faoliyatidagi o‘zgarish bo‘lishi mumkin. Shuning uchun bir insonga foyda bergan vosita boshqasiga xuddi shunday natija bermasligi tabiiy.

To‘g‘ri yechim muammoning haqiqiy sababini tushunishdan boshlanadi. Agar charchoq o‘tib ketmasa, vitamin yoki qo‘shimcha tanlashdan oldin shifokorga murojaat qiling va tahlil topshiring.